Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) jest jadalnym grzybem o wielowiekowej tradycji kulinarnej i leczniczej w krajach Azji Wschodniej, który w ostatnich latach zyskuje znaczną uwagę środowiska naukowego. Rosnące zainteresowanie tym gatunkiem wynika z obecności licznych związków bioaktywnych, takich jak polisacharydy, β-glukany, hericenony, erinacyny, ergotioneina, ergosterol oraz kwas γ-aminomasłowy (GABA), którym przypisuje się właściwości neuroprotekcyjne, immunomodulujące, przeciwutleniające i przeciwzapalne. Ponadto soplówka jeżowata stanowi źródło białka o korzystnym składzie aminokwasowym, składników mineralnych oraz związków mogących wspierać zdrowie metaboliczne. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy dotyczącego najważniejszych składników bioaktywnych oraz właściwości funkcjonalnych H. erinaceus. Omówiono również tradycyjne zastosowania tego gatunku, a także możliwości jego wykorzystania w produkcji żywności funkcjonalnej. Analiza dostępnych badań wskazuje, że soplówka jeżowata należy do najbardziej obiecujących grzybów funkcjonalnych, jednak wiele obserwowanych efektów biologicznych wymaga dalszego potwierdzenia w dobrze zaprojektowanych badaniach klinicznych.
Historia stosowania soplówki jeżowatej sięga wielu stuleci. W Chinach, gdzie znana jest pod nazwą „Hou Tou Gu” („grzyb małpiej głowy”), była ceniona zarówno jako przysmak oraz środek wspierający zdrowie. Już w czasach dynastii Sui przygotowywano z niej zupy, a późniejsze źródła medycyny chińskiej przypisywały jej korzystny wpływ na funkcjonowanie żołądka, śledziony i nerek. W niektórych okresach uznawano ten grzyb nawet za produkt godny cesarskiego stołu.
