Choroby nowotworowe stanowią jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnego świata. Najnowsze dane wskazują, że każdego roku na świecie diagnozuje się ok. 20 mln nowych przypadków nowotworów, a ponad 50 mln osób żyje co najmniej 5 lat po rozpoznaniu choroby – co pokazuje jednocześnie skalę zachorowań i postęp w leczeniu oraz diagnostyce. Do najczęściej diagnozowanych nowotworów należą: nowotwory płuca, rak piersi, rak jelita grubego, rak prostaty, rak żołądka oraz inne typy, takie jak rak wątroby, tarczycy czy szyjki macicy.

– Podejrzenie choroby nowotworowej może być dla pacjenta trudnym doświadczeniem. Pytania o leczenie i ścieżkę terapeutyczną są całkowicie naturalne – mówi dr n. med. Łukasz Strzępek, ordynator Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej w Szpitalu św. Rafała w Krakowie Scanmed. – Dlatego tak ważne jest, aby pacjent od samego początku miał jasno określoną ścieżkę diagnostyczną i terapeutyczną oraz poczucie, że nie jest w tej sytuacji sam.

Leczenie onkologiczne to złożony, wieloetapowy proces wymagający współpracy wielu specjalistów oraz indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

Na całym świecie liczba osób z przewlekłą chorobą nerek nadal rośnie, a prognozy wskazują, że w ciągu 15 lat będzie to piąta najczęstsza przyczyna zgonów. W Polsce na PChN choruje już ponad 4,7 mln osób, a ok. 38 000 z nich znajduje się w 4. lub 5. stadium choroby i nie korzysta z dializoterapii. Terapia z użyciem ketoanalogów aminokwasów może znacząco opóźnić konieczność dializ, ale kluczowe dla jej skuteczności jest jednoczesne stosowanie diety niskobiałkowej. Od lipca 2025 r. pacjenci z przewlekłą chorobą nerek (PChN) znacznie łatwiej mogą rozpocząć terapię ketoanalogami aminokwasów w ramach programu lekowego.

– Ketoanalogi aminokwasów to nie jedynie uzupełnienie diety, ale leczenie, które jest skuteczne, gdy jest wdrożone w połączeniu z dietą z niską zawartością białka. Takie postępowanie to realna szansę na spowolnienie postępu choroby, poprawę jakości życia chorych oraz odroczenie momentu rozpoczęcia dializoterapii – podkreśla prof. Magdalena Krajewska, konsultant krajowa w dziedzinie nefrologii oraz była prezes Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego.

Najnowsze dane Centrum e-Zdrowia potwierdzają trend wzrostowy zachorowań na grypę i zakażeń RSV. Szczyt sezonu jest jeszcze przed nami, gdyż ferie zimowe to czas, który wyjątkowo sprzyja rozprzestrzenianiu się wirusów. Wzmożone podróże, tłok w miejscach publicznych oraz liczne spotkania w rodzinnym gronie stwarzają idealne warunki do przenoszenia infekcji.

Wskaźniki zachorowań na grypę wzrosły gwałtownie w drugiej połowie grudnia 2025 r. z 38 przypadków na 100 tys. mieszkańców do 109 przypadków, a to wszystko w ciągu dwóch tygodni. Choć w kolejnych tygodniach obserwowano niewielki spadek (89 przypadków na 100 tys. mieszkańców w 1. tygodniu 2026 r.),  to w ciągu zaledwie pięciu tygodni na grypę zachorowało ok. 170 tysięcy osób. Wysoki poziom zachorowań przekłada się na zwiększone obciążenie systemu, w szczególności podstawowej opieki zdrowotnej oraz oddziałów chorób zakaźnych. Lekarze zwracają uwagę na rosnącą liczbę powikłań pogrypowych, takich jak zapalenie płuc czy zaostrzenia chorób przewlekłych, zwłaszcza u osób starszych, dzieci oraz pacjentów z obniżoną odpornością. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera szybkie rozpoznanie choroby. Do najczęstszych objawów grypy, których nie należy lekceważyć, należą: wysoka gorączka, bóle mięśni i stawów, ból głowy oraz silne osłabienie. Często występują także kaszel, ból gardła i katar.

W opublikowanych przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) najnowszych wytycznych klinicznych na rok 2026 szczególną uwagę poświęcono zastosowaniu systemów ciągłego monitorowania stężenia glukozy (CGM). Po raz pierwszy systemy CGM zostały oficjalnie zalecone pacjentom stosującym pojedyncze wstrzyknięcia insuliny oraz doustne leki przeciwhiperglikemiczne. 

Systemy CGM są obecnie zalecane jako narzędzie samokontroli wspomagające osiąganie celów terapeutycznych nie tylko przy stosowaniu intensywnej insulinoterapii, ale także u osób leczonych pojedynczymi wstrzyknięciami insuliny, doustnymi lekami przeciwhiperglikemicznymi oraz/lub agonistami receptora GLP-1 i/lub GIP/GLP-1. Dostęp do CGM w tych grupach pacjentów pozwala lepiej rozumieć reakcje organizmu na leki, dietę i aktywność fizyczną, a także szybciej identyfikować nieprawidłowości w zmianach poziomu glukozy – zanim dojdzie do rozwoju powikłań.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), kwas α-linolenowy ALA i linolowy LA stanowią niezwykle ważne składniki diety człowieka. Ich jedynym źródłem jest pożywienie, ponieważ nie mogą być syntetyzowane w organizmie. Po spożyciu kwas ALA jest przekształcany w kwasy tłuszczowe omega-3: kwas eikozapentaenowy (EPA), dokozaheksaenowy (DHA) i dokozapentaenowy (DPA).  Stopień konwersji ALA do EPA, DPA i DHA jest niski, około kilku procent, ale wzrasta u kobiet podczas ciąży i laktacji. DHA jest kluczowym składnikiem lipidów strukturalnych błon, zwłaszcza fosfolipidów w tkance nerwowej i siatkówce oka. Natomiast EPA stabilizuje jego obecność w błonach komórek nerwowych, jest także prekursorem syntezy wielu ważnych substancji biologicznie czynnych, które uczestniczą w regulacji ciśnienia krwi, czynności nerek, krzepnięciu krwi, reakcjach zapalnych i immunologicznych oraz innych funkcjach w tkankach; mogą wpływać na metabolizm komórkowy, transdukcję sygnału i regulację ekspresji genów. Kwasy omega-3 wpływają na prawidłowy rozwój w okresie prenatalnym, odgrywają kluczową rolę w rozwoju siatkówki i mózgu u niemowląt i małych dzieci, w dojrzewaniu układu nerwowego i rozwoju funkcji poznawczych. Stanowią ważny element w profilaktyce i leczeniu otyłości oraz cukrzycy, wykazują działanie kardioprotekcyjne i przeciwzapalne.

Zamawianie leków bez recepty oraz suplementów diety w aptekach internetowych zyskuje w ostatnich latach na popularności. Jak podaje Główny Inspektorat Farmaceutyczny, Polacy zostawiają w aptekach internetowych już ponad 3 mld zł rocznie. Taka forma zakupu medykamentów w okresie zimowym może też być ryzykowne. Niskie, w tym minusowe temperatury, mogą negatywnie wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leków oraz suplementów diety, szczególnie tych dostarczanych do automatów paczkowych. Ważne więc, aby zarówno pacjenci, jak i dostawcy leków zwracali szczególną uwagę na warunki, w jakich trzymane i przewożone są farmaceutyki, bo od tego zależą ich właściwości terapeutyczne.

– (...) Preparaty narażone na działanie niskich, w szczególności ujemnych temperatur, mogą ulegać zmianom fizykochemicznym wpływającym na ich stabilność. – tłumaczy mgr farm. Sylwia Baranowska-Skoneczna z Pharmalink, firmy logistycznej specjalizującej się w transporcie leków. – Szczególnie wrażliwe na niskie temperatury są produkty zawierające znaczną ilość wody, w których może dochodzić do krystalizacji, a także probiotyki zawierające żywe kultury bakterii, podatne na zniszczenie w nieodpowiednich warunkach termicznych. Z tego względu podczas zakupów online istotne jest zwracanie uwagi na sposób transportu i zabezpieczenia przesyłek, zwłaszcza gdy dostawa odbywa się na dużą odległość lub w okresach niskich temperatur.

Według rządowego Rejestru Aptek oraz GUS niemal 2 mln (1,8 mln) mieszkańców nie ma apteki na terenie swojej gminy. Z kolei ok. 400 tys. osób nie ma nawet dostępu do punktu aptecznego. Z przeprowadzone w kwietniu 2025 r. ogólnopolskiego badania Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” oraz Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej wynika, że 90% respondentów w wieku 56+ oczekiwałoby apteki dyżurującej w najbliższej okolicy. Z kolei 80% wszystkich badanych przy wyborze apteki kieruje się kryterium odległości. Według danych GUS jedynie ok. 2,2% aptek w Polsce pełni stałe dyżury nocne, co oznacza niespełna 250 placówek na prawie 12 tys. aptek. 

– To dramatycznie niski wskaźnik – w wielu krajach europejskich dostęp do apteki 24h jest normą, a u nas staje się luksusem – mówi Piotr Zadrożny, wiceprezes Związku Pracodawców Farmacja (ZPF).

Na przykład w Warszawie planowane jest obecnie zamknięcie jedynej apteki całodobowej działającej na Ursynowie. Stolica dysponuje niewielką, nierównomiernie rozmieszczoną siecią takich aptek. Zamknięcie wspomnianej apteki oznacza, że mieszkańcy Ursynowa i Wilanowa zostaną zmuszeni do korzystania z placówek nawet 5–6 km dalej. W stolicy i województwie mazowieckim dyżurują w sumie 33 apteki całodobowe.

Nowoczesna farmacja to nie sprzedaż leków, ale realna praca z pacjentem w sytuacjach nagłych. W przypadku antykoncepcji awaryjnej farmaceuta: ocenia czas, jaki upłynął od zdarzenia, wyjaśnia mechanizm działania i skuteczność leku, wskazuje bezpieczne opcje postępowania, przekazuje jasne zalecenia na kolejne dni. To nie jest „wydanie tabletki”. To interwencja zdrowotna, oparta na wiedzy, procedurach i odpowiedzialności zawodowej.

– Wprowadzenie antykoncepcji awaryjnej dostępnej na receptę farmaceutyczną wymaga wdrożenia zoptymalizowanej procedury wydawania leków oraz odpowiedniego przygotowania personelu, a także samej apteki. Jeśli z jakiegokolwiek powodu apteka nie może świadczyć tej usługi, pacjentka powinna zostać skierowana do innej placówki medycznej, która może zaoferować odpowiednią pomoc – podkreśla dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert kampanii Poranek Po, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.

Temperatury spadające poniżej –10°C w ciągu dnia, intensywne opady śniegu i oblodzone chodniki sprawiają, że zima staje się realnym zagrożeniem dla zdrowia. W takich warunkach organizm walczy nie tylko z zimnem, ale też z ryzykiem odmrożeń, hipotermii i urazów po upadkach.

– Mróz szczególnie w połączeniu z wiatrem prowadzi do wychłodzenia organizmu, uruchamia w organizmie mechanizmy obronne, których celem jest ochrona najważniejszych narządów wewnętrznych. Odbywa się to kosztem części obwodowych ciała, takich jak palce rąk i stóp, nos, uszy czy skóra twarzy. Przy długiej ekspozycji na niską temperaturę dochodzi do zwężenia naczyń krwionośnych, pogorszenia ukrwienia tkanek i zwiększonego ryzyka odmrożeń oraz hipotermii. To proces powolny, często niezauważalny na początku, ale potencjalnie bardzo groźny – mówi lek. Piotr Grzyb, internista enel-med.

Ekspert podkreśla, że szczególnie narażone są osoby starsze, dzieci, chorujący przewlekle, osoby uzależnione od alkoholu lub narkotyków oraz wszyscy, którzy spędzają dużo czasu na zewnątrz. W mroźne dni organizm szybciej traci ciepło, a jednocześnie zużywa więcej energii, by utrzymać prawidłową temperaturę ciała. Jeśli do tego dojdzie odwodnienie, zmęczenie lub alkohol, ryzyko poważnych konsekwencji gwałtownie rośnie.

Choroby serca i układu krążenia pozostają główną przyczyną zgonów w Unii Europejskiej. Z ich powodu rocznie umiera ok. 1,7 mln osób. Komisja Europejska chce walczyć z tym problemem i przedstawia strategię dla zdrowia sercowo-naczyniowego. Dokument ma wyznaczać wspólne standardy leczenia i profilaktyki oraz wzmacniać krajowe polityki zdrowotne. Jednym z najważniejszych celów jest poprawa wczesnego wykrywania problemów zdrowotnych i wyrównanie różnic między krajami w dostępie do leczenia. W dokumencie EU cardiovascular health plan: the Safe Hearts Plan (opublikowanym w grudniu) stwierdzono, że choroby układu krążenia pozostają największym wyzwaniem dla zdrowia publicznego w UE, pomimo postępów w ich profilaktyce i leczeniu. Są główną przyczyną zgonów i niepełnosprawności w Unii Europejskiej. Dotykają ok. 62 mln osób i zabierają 1,7 mln ludzkich istnień rocznie. Koszt ekonomiczny, jaki się z nimi wiąże, przekracza 282 mld euro rocznie, z czego 47 mld euro wynika z utraconej produktywności.

Dokument wskazuje, że bez zdecydowanych i skoordynowanych działań w Unii Europejskiej obciążenie chorobami układu krążenia będzie rosło. W strategii cytowane są międzynarodowe badania, które szacują, że między 2025 a 2050 r. częstość występowania takich schorzeń globalnie może wzrosnąć o 90%, a liczba zgonów o 73,4%.

Fruktoza jest głównym cukrem obecnym w owocach. W przeciwieństwie do glukozy nie jest bezpośrednio wykorzystywana jako źródło energii przez komórki organizmu, a metabolizowana w wątrobie, jelitach oraz nerkach do glukozy, mleczanu lub kwasów tłuszczowych. Nadmierne spożycie fruktozy, szczególnie z przetworzonej żywności i słodkich napojów, wiąże się z negatywnymi skutkami zdrowotnymi – prowadzi do pogorszenia profilu lipidowego, zwiększa ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2. Umiarkowane spożycie fruktozy z całych owoców jest uważane za bezpieczne, ponieważ błonnik spowalnia wchłanianie cukru, ale soki owocowe czy suszone owoce są bardziej skoncentrowane i należy je spożywać ostrożnie [1].

W pracy opublikowanej we wrześniu 2025 r. w czasopiśmie Redox Biology [2] naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego zaprezentowali wyniki badań wykazujących, że fruktoza może także negatywnie wpływać na układ odpornościowy. Wykazali, że powoduje ona nadmierną reakcję komórek układu odpornościowego (monocytów) na toksyny bakteryjne poprzez pobudzenie receptorów zapalnych typu Toll 2 (TLR2). Nawet krótkotrwałe spożycie może zwiększać ryzyko infekcji, szczególnie u osób z zaburzeniami metabolicznymi.

Dla branży farmaceutycznej okres od Black Friday nawet do połowy stycznia to szczególny czas. Wiele wolnych dni może sprawić, że dostęp do aptek, będzie nieco utrudniony. Pacjenci o tym doskonale wiedzą i wielu z nich już z wyprzedzeniem kupuje leki, które przyjmują na stałe. Grudzień to także miesiąc, kiedy system logistyczny notuje szczególną aktywność – liczba przesyłek często właśnie w tym miesiącu osiąga apogeum. Także europejskie audyty i analizy wskazują na utrzymującą się wrażliwość łańcuchów dostaw leków i działania regulacyjne ukierunkowane na poprawę odporności systemu. To dodatkowo zwiększa znaczenie planowania zapasów na poziomie aptek.

Od 1 stycznia 2026 r. refundacją zostaną objęte 24 nowe terapie, w tym:

• 9 terapii onkologicznych,
• 15 terapii nieonkologicznych,
• 8 terapii dedykowanych chorobom rzadkim.

Siedemnaście z tych terapii znajduje się w programach lekowych, a siedem to kategoria refundacyjna apteczna. Jedna terapia o wysokim poziomie innowacyjności będzie finansowana w ramach subfunduszu TLI. Ponadto od 1 stycznia 2026 r. refundacją objęte zostaną pierwsze odpowiedniki leków oryginalnych we wszystkich kategoriach dostępności refundacyjnej. 

Melatonina odgrywa ważną rolę w cyklu snu i czuwania, a jej naturalny poziom we krwi jest najwyższy w nocy. Syntetyczne wersje tego hormonu są stosowane pomocniczo w leczeniu zaburzeń snu, w tym związanych ze zmianą stref czasowych czy pracą zmianową; ogólnie mają przynieść ulgę w bezsenności. Melatonina jest generalnie uważana za bezpieczną do krótkotrwałego stosowania, a jej suplementy są powszechnie dostępne. Jednak długotrwałe stosowanie melatoniny może powodować poważne zagrożenia dla zdrowia.

Wyniki wstępnych badań zaprezentowanych podczas konferencji American Heart Association's Scientific Sessions 2025, która odbywała się od 7 do 10 listopada w Nowym Orleanie (USA), wskazują, że dorośli z przewlekłą bezsennością stosujący melatoninę przez rok lub dłużej byli bardziej narażeni na rozwój niewydolności serca, hospitalizację z powodu niewydolności serca i śmierć z dowolnej przyczyny w porównaniu z osobami, które nie przyjmowały tego hormonu [1]. Konferencja American Heart Association jest wiodącym międzynarodowym wydarzeniem poświęconym aktualnościom z zakresu nauk kardiologicznych i badań klinicznych.