Logo
Zaloguj / Rejestruj
2026-07-17 Artykuły

Suplementy roślinne stosowane w nutrigenomice

Współczesna nutrigenomika łączy ze sobą diagnostykę genetyczną z odpowiednio dobranym, spersonalizowanym żywieniem. Do standardów badań nutrigenomicznych należą dwukierunkowe oddziaływania gen ↔ żywność. Niedobory enzymatyczne powodujące blokady szlaków metabolicznych mogą być wspomagane odpowiednią suplementacją dietetyczną. Liczne badania przedkliniczne dokumentują udział fitozwiązków w aktywowaniu kluczowych szlaków metabolicznych, zwiększaniu naprawy DNA i stabilizacji genomu, niemniej jednak zastosowanie fitozwiązków w nutrigenomice pozostaje ograniczone. Przedstawiono przykłady interwencji nutrigenomicznych i badań zmierzających do suplementacji fitochemikaliów w rozpoznanych i zdiagnozowanych schorzeniach metabolicznych. Ogólnie fitozwiązki jako suplementy mogą znaleźć ważne miejsce w suplementacji diet, wspierając główne leczenie nutrigenomiczne.

Wykorzystanie konkretnych produktów spożywczych, diet oraz ich składowych w celu zapobiegania chorobom, łagodzenia ich objawów oraz wspomagania w powrocie do zdrowia jest często nazywane medycyną żywieniową, żywieniem klinicznym lub leczeniem żywnością. Aktualnie stosuje się rozmaite instrumenty ilościowej oceny odżywiania/ produktów konsumpcyjnych, w tym m.in.: indeks zdrowego odżywiania (HEI: Healthy Eating Index), indeks różnorodności dietetycznej (DDS: Dietary Diversity Score), indeks zapalenia dietetycznego (DII: Dietary Inflammatory Index), indeks fitochemikaliów dietetycznych (DPI: Dietary Phytochemical Index) i inne. 

  Czytaj pełny tekst

Autor: prof. dr hab. Krzysztof L. Krzystyniak

Udostępnij:

Data publikacji: 2026-07-17

Źródło: "Lek w Polsce" nr 06/2026

Słowa kluczowe: fitochemikalia dietetyczne, roślinne suplementy, nutrigenomika

1. Chi Y, Yue R, Lv Y, et al. The dietary phytochemical index and its relation to polycystic ovary syndrome: a case-control study. J Ovarian Res. 2024;17(1):228. doi:10.1186/s13048-024-01540-y.
2. Lagoumintzis G, Patrinos GP. Triangulating nutrigenomics, metabolomics and microbiomics toward personalized nutrition and healthy living. Hum Genomics. 2023;17(1):109. doi:10.1186/s40246-023-00561-w.
3. Chmurzyńska A. Nutrigenomika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2022.
4. DeBenedictis JN, Murrell C, Hauser D, et al. Effects of different combinations of phytochemical-rich fruits and vegetables on chronic disease risk markers and gene expression changes: insights from the MiBLEND study, a randomized trial. Antioxidants (Basel). 2024;13(8):915. doi:10.3390/antiox13080915.
5. Bhattacharya T, Dutta S, Akter R, et al. Role of phytonutrients in nutrigenetics and nutrigenomics perspective in curing breast cancer. Biomolecules. 2021;11(8):1176. doi:10.3390/biom11081176.
6. Ganjipete S, Dinesh BGH, Bandral SK, et al. Nutraceuticals in breast cancer therapy: mechanistic insights and therapeutic potential. Int J Biol Macromol. 2025;333(Pt 2):148811. doi:10.1016/j.ijbiomac.2025.148811.
7. Pang H, Badehnoosh B. Synergistic strength: unleashing exercise and polyphenols against breast cancer. Cancer Cell Int. 2025;25(1):144. doi:10.1186/s12935-025-03767-1.
8. Sahoo DK, Heilmann RM, Paital B, et al. Oxidative stress, hormones, and effects of natural antioxidants on intestinal inflammation in inflammatory bowel disease. Front Endocrinol (Lausanne). 2023;14:1217165. doi:10.3389/fendo.2023.1217165.
9. Lam HN, Lin SP, Nguyen DHN, et al. Integrative roles of functional foods, microbiotics, nutrigenetics, and nutrigenomics in managing type 2 diabetes and obesity. Nutrients. 2025;17(4):608. doi:10.3390/nu17040608.
10. Lekhak N, Bhattarai HK. Phytochemicals in cancer chemoprevention: preclinical and clinical studies. Cancer Control. 2024;31:10732748241302902.
11. Russel GK, Gupta RC, Vadhanam MV. Effect of phytochemical intervention on dibenzo[a,l]pyrene-induced DNA adduct formation. Mutat Res. 2015;774:25-32. doi:10.1016/j.mrfmmm.2015.02.003.
12. Grzyb J, Krzystyniak K. Przeciwnowotworowy potencjał roślinnych polifenoli w interakcjach z naprawą DNA. Lek w Polsce. 2025;35(405):6-17.
13. Guarnieri S, Loft S, Riso P, et al. DNA repair phenotype and dietary antioxidant supplementation. Br J Nutr. 2008;99(5):1018-1024. doi:10.1017/S0007114507842796.
14. Wang MY, Peng L, Jensen CJ, et al. Noni juice reduces lipid peroxidation-derived DNA adducts in heavy smokers. Food Sci Nutr. 2013;1(2):141-149. doi:10.1002/fsn3.21.
15. Babaoğlu Aydaş S, Şirin S, Aslim B. Biochemical analysis of Centaurea depressa phenylalanine ammonia lyase (PAL) for biotechnological applications in phenylketonuria (PKU). Pharm Biol. 2016;54(12):2838-2844. doi:10.1080/13880209.2016.1185634.
16. Monticelli M, Hay Mele B, et al. Curcumin has beneficial effects on lysosomal alpha-galactosidase: potential implications for the cure of Fabry disease. Int J Mol Sci. 2023;24(2):1095. doi:10.3390/ijms24021095.
17. Bastin J, Lopes-Costa A, Djouadi F. Exposure to resveratrol triggers pharmacological correction of fatty acid utilization in human fatty acid oxidation-deficient fibroblasts. Hum Mol Genet. 2011;20(10):2048-2057. doi:10.1093/hmg/ddr089.
18. Aires V, Delmas D, Djouadi F, et al. Resveratrol-induced changes in microRNA expression in primary human fibroblasts harboring carnitine-palmitoyl transferase-2 gene mutation, leading to fatty acid oxidation deficiency. Molecules. 2018;23(1):7. doi:10.3390/molecules23010007.
19. Spiegel J. The potential therapeutic roles of quercetin and luteolin in hereditary fructose intolerance. Med Hypotheses. 2023;178:111139. doi: 10.1016/j.mehy.2023.111139.
20. Jakóbkiewicz-Banecka J, Piotrowska E, Narajczyk M, et al. Genistein-mediated inhibition of glycosaminoglycan synthesis, which corrects storage in cells of patients suffering from mucopolysaccharidoses, acts by influencing an epidermal growth factor-dependent pathway. J Biomed Sci. 2009;16(1):26. doi:10.1186/1423-0127-16-26.
21. Ghosh A, Rust S, Langford-Smith K, et al. High dose genistein in Sanfilippo syndrome: a randomised controlled trial. J Inherit Metab Dis. 2021;44(5):1248-1262. doi:10.1002/jimd.12407.
22. Seo CH, Kim JB. Therapeutic potential of resveratrol in type I Gaucher disease. Phytother Res. 2015;29(6):835-839. doi:10.1002/ptr.5304.
23. Williams IM, Wallom KL, Smith DA, et al. Improved neuroprotection using miglustat, curcumin and ibuprofen as a triple combination therapy in Niemann-Pick disease type C1 mice. Neurobiol Dis. 2014;67:9-17. doi: 10.1016/j.nbd.2014.03.001.
24. Magro Dos Reis I, Houben T, Oligschläger Y, et al. Dietary plant stanol ester supplementation reduces peripheral symptoms in a mouse model of Niemann-Pick type C1 disease. J Lipid Res. 2020;61(6):830-839. doi:10.1194/jlr.RA120000632.
reklama banery wege 1200x300 2023