Polacy nadal przedkładają pracę nad zdrowie, a zwolnienia lekarskie często okazują się fikcją. Z raportu enel-med „Łączy nas zdrowie 2025” wynika, że aż 60% pracowników pracowało mimo choroby, nie biorąc L4. Co więcej, nawet kiedy formalnie bierzemy już zwolnienie, nie zawsze odpowiednio z niego korzystamy. 34% badanych zamiast zdrowieć, sięga po laptopa w łóżku. Zjawisko to częściej dotyczy pracowników mniejszych firm (38%) niż dużych korporacji (24%). Powodem są pilne obowiązki (18%), potrzeba kontroli nad sytuacją w firmie (9%) lub… oczekiwania szefa (7%). Wielu pracowników traktuje zwolnienie lekarskie jako ostateczność, nawet wtedy, gdy ich stan zdrowia wyraźnie wymaga odpoczynku. Jak wynika z raportu,  60% Polaków przyznało, że zdarzyło im się nie skorzystać z L4 mimo choroby. Najczęściej wskazywanym powodem była nadmierna liczba obowiązków zawodowych (27%). W co piątym przypadku (21%) decyzja wynikała z braku zastępstwa. Jednocześnie presja ze strony pracodawcy także nie należy do rzadkości, bo 12% Polaków deklaruje, że w ich miejscu pracy L4 nie jest mile widziane. Dodatkowo 9% pracowników obawia się utraty pracy, dlatego mimo choroby rezygnuje z odpoczynku.

– W 2024 roku w Polsce wystawiono 27,4 mln zwolnień lekarskich obejmujących łącznie 290 mln dni absencji. Najczęściej dotyczyły one chorób układu kostno-mięśniowego, infekcji dróg oddechowych (w tym COVID-19 i grypy), zaburzeń psychicznych czy problemów żołądkowo-jelitowych. Problem szczególnie dotyczy sektora MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa), gdzie presja dostępności w czasie choroby jest wyraźnie większa niż w dużych organizacjach. Skracanie odpoczynku i powrót do pracy w trakcie trwania objawów zwiększa ryzyko przedłużenia choroby, sprzyja rozprzestrzenianiu się infekcji i obniża efektywność całego zespołu. Z kolei długotrwałe absencje związane z zaburzeniami psychicznymi, których udział wzrósł w 2024 roku do ponad 12% dni absencji, mogą być odzwierciedleniem przepracowania czy niekorzystnej kultury organizacyjnej. To wyraźny sygnał, że konieczne są zmiany w podejściu do zdrowia pracowników i kultury pracy – mówi lek. Piotr Grzyb, nefrolog i specjalista chorób wewnętrznych enel-med.

Lepszy dostęp do opieki medycznej

Zdecydowana większość pracowników uważa, że kluczem do ograniczenia liczby zwolnień lekarskich jest lepszy dostęp do opieki medycznej. 43% Polaków wskazało na rozbudowane pakiety medyczne jako najskuteczniejsze rozwiązanie, rok wcześniej odpowiedziało tak 38% respondentów, wynika z raportu enel-med „Łączy nas zdrowie”. Na kolejnych miejscach znalazły się dodatkowe dni wolne (36%), personalizowane pakiety usług zdrowotnych (22%) oraz działania wspierające work-life balance (21%). Dla 18% pracowników ważne byłyby karty sportowe, a tyle samo osób wskazało na dostęp do psychologa. Co dziesiąty badany uważa, że pomocne byłyby szczepienia w miejscu pracy. Pracownicy dużych organizacji i sektora MŚP jednak nieco inaczej postrzegają narzędzia wspierające zdrowie. Przedstawiciele korporacji zdecydowanie częściej niż mniejszych firm zwracają uwagę na rolę pakietów medycznych (48% vs. 40%), dodatkowych dni wolnych (45% vs. 31%) oraz dostępu do psychologa (22% vs. 17%).