2025-12-08 Artykuły

Rośliny estrogenne dla kobiet

Rośliny zawierające fitoestrogeny, znane jako rośliny estrogenne, odgrywają istotną rolę we wspieraniu zdrowia kobiet, zwłaszcza w aspekcie zmian hormonalnych związanych z menopauzą, cyklem menstruacyjnym oraz z zaburzeniami hormonalnymi. Fitoestrogeny to naturalne związki roślinne, strukturalnie i funkcjonalnie podobne do estrogenu, które mogą wiązać się z receptorami estrogenowymi w organizmie człowieka. Do najczęściej badanych roślin zawierających fitoestrogeny należą: soja warzywna [łac. Glycine max (L.) Merr.], koniczyna czerwona (łac. Trifolium pratense L.), pluskwica groniasta [łac. Cimicifuga racemosa (L) Nutt.] oraz len zwyczajny (łac. Linum usitatissimum L.). Badania wykazały, że suplementacja fitoestrogenami może łagodzić objawy menopauzy, to znaczy uderzenia gorąca, suchość pochwy, wspierać zdrowie kości i układu sercowo-naczyniowego, a także przejawiać potencjał przeciwnowotworowy, szczególnie w przypadkach nowotworów piersi i endometrium.

Pomimo obiecujących wyników efektywność i bezpieczeństwo długoterminowego stosowania fitoestrogenów pozostają przedmiotem badań. Różnice w metabolizmie fitoestrogenów międzyosobniczo oraz ich wpływ na układ hormonalny wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań klinicznych. Rośliny estrogenne mogą stanowić cenne uzupełnienie terapii hormonalnej, jednak ich stosowanie powinno być zawsze konsultowane z lekarzem, zwłaszcza wobec możliwości współistnienia chorób estrogenozależnych.

  Czytaj pełny tekst

Autor:  Sebastian Such,  Beata Kludacz, dr Paweł Siudem

Udostępnij:

Data publikacji: 2025-12-08

Źródło: "Lek w Polsce" nr 11/2025

Słowa kluczowe: fitoestrogeny, rośliny estrogenne, menopauza, zdrowie kobiet, hormony roślinne

DOI: 10.57591/Lek.202511.02

1. Szkudnik-Fiedler D., Jędrzejczak M., Grześkowiak E., Bartkowiak-Wieczorek J., Seremak-Mrozikiewicz A, et al. Rola terapii fitoestrogenowej w łagodzeniu dolegliwości u kobiet po menopauzie. Ginekol Pol. 2010;81:929-934.
2. Badowski P., & Urbanek-Karlowska B. Fitoestrogeny – występowanie w żywności. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny. 2001;52(3):203-212.
3. Biniwale P., Biniwale V., Phadke A., & Qamra A. Soy isoflavones in postmenopausal women: A review of current evidence. American Journal of Clinical and Experimental Obstetrics and Gynecology. 2022;8(1):1-13.
4. Chadha R., Bhalla Y., Jain A., Chadha K., & Karan M. Dietary soy isoflavone: A mechanistic insight. Natural Product Communications. 2017:12(4):1934578X1701200439.
5. Kwiatkowska E. Phytoestrogens in the prevention of diseases. Postępy Fitoterapii. 2009;2:107-112.
6. Wratsangka R., & Mayasari A.C. Soy-isoflavone supplementation tends to reduce menopausal symptoms in postmenopausal women. Universa Medicina. 2013;32(2):118-127.
7. Kanadys W.M. Wpływ produktów i preparatów z soi na problemy zdrowotne kobiet w okresie menopauzy w świetle randomizowanych badań klinicznych (część 1.). Przegląd Menopauzalny. 2005;4:38-46.
8. Kraszewska O., Nynca A., Kaminska B., & Ciereszko R. Fitoestrogeny. 1. Występowanie, metabolizm i znaczenie biologiczne u samic. Postępy biologii komórki. 2007;34(1):189-205.
9. Levis S., Strickman-Stein N., Doerge D.R., & Krischer J. Design and baseline characteristics of the soy phytoestrogens as replacement estrogen (SPARE) study – A clinical trial of the effects of soy isoflavones in menopausal women. Contemporary Clinical Trials. 2010;31(4):293-302.
10. Overk C.R., Guo J., Chadwick L.R., Lantvit D. D., Minassi A., Appendino G., et al. In vivo estrogenic comparisons of Trifolium pratense (red clover) Humulus lupulus (hops), and the pure compounds isoxanthohumol and 8-prenylnaringenin. Chemico-biological Interactions. 2008;176(1):30-39.
11. Dębski R., Paszkowski T., Pertyński T., & Zgliczyński W. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Menopauzy i Andropauzy dotyczące zastosowania preparatów PROMENSIL® i PROMENSIL FORTE® u kobiet w okresie około- i pomenopauzalnym. Menopause Review/Przegląd Menopauzalny. 2013;12(3):189-193.
12. Kanadys W., Barańska A., Błaszczuk A., Polz-Dacewicz M., Drop B., Kanecki K., et al. Evaluation of clinical meaningfulness of red clover (Trifolium pratense L.) extract to relieve hot flushes and menopausal symptoms in peri-and post-menopausal women: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients. 2021;13(4):1258.
13. Myers S. P., & VigarV. Effects of a standardised extract of Trifolium pratense (Promensil) at a dosage of 80 mg in the treatment of menopausal hot flushes: A systematic review and meta-analysis. Phytomedicine. 2017;24:141-147.
14. Ghazanfarpour M., Sadeghi R., Roudsari R.L., Khorsand I., Khadivzadeh T., & Muoio B. Red clover for treatment of hot flashes and menopausal symptoms: A systematic review and meta-analysis. Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2016;36(3):301-311.
15. Giorno C. D., Fonseca A. M. D., Bagnoli V. R., Assis J. S. D., Soares Jr J. M., & Baracat E. C. Effects of Trifolium pratense on the climacteric and sexual symptoms in postmenopause. Revista da Associação Médica Brasileira. 2010;56:558-562.
16. Burdette J.E., Liu J., Lantvit D., Lim E., Booth N., Bhat K.P., et al. Trifolium pratense (red clover) exhibits estrogenic effects in vivo in ovariectomized Sprague-Dawley rats. The Journal of Nutrition. 2002;132(1):27-30.
17. Maul R., & Kulling S.E. Absorption of red clover isoflavones in human subjects: results from a pilot study. British Journal of Nutrition. 2010;103(11):1569-1572.
18. Rehman A. Biological activities of Trifolium pratense: A review. Acta Scientific Pharmaceutical Sciences. 2019;3(9):36-42.
19. Gościniak A., Szulc P., Zielewicz W., Walkowiak J., & Cielecka-Piontek J. Multidirectional effects of red clover (Trifolium pratense L.) in support of menopause therapy. Molecules. 2023;28(13):5178.
20. Castelo-Branco C., Gambacciani M., Cano A., Minkin M.J., Rachoń D., Ruan X., et al. Review & meta-analysis: isopropanolic black cohosh extract iCR for menopausal symptoms–an update on the evidence. Climacteric. 2021;24(2):109-119.
21. Disch L., Forsch K., Siewert B., Drewe J., & Fricker G. In vitro and in situ characterization of triterpene glycosides from Cimicifuga racemosa extract. Journal of Pharmaceutical Sciences. 2017;106(12):3642-3650.
22. Pengelly A., & Bennett K. Appalachian plant monographs. Black cohosh Actaea racemosa L. Published online at http://www. frostburg.edu/aces/appalachian-plants/. Frostburg, MD. 2012.
23. Salari S., Amiri M.S., Ramezani M., Moghadam A.T., Elyasi S., Sahebkar A., et al. Ethnobotany, phytochemistry, traditional and modern uses of Actaea racemosa L. (Black cohosh): a review. Pharmacological Properties of Plant-Derived Natural Products and Implications for Human Health. 2021; 403-449.
24. Fatima S., Verma M., & Ansari I.A. Phytochemistry and ethnopharmacological studies of genus Cimicifuga: A systematic and comprehensive review. Fitoterapia. 2024;172:105767.
25. Hedaoo K., Badge A.K., Tiwade Y.R., Bankar N.J., & Mishra V.H. Exploring the Efficacy and Safety of Black Cohosh (Cimicifuga racemosa) in Menopausal Symptom Management. Journal of Mid-life Health. 2024;15(1):5-11.
26. Naser B., Schnitker J., Minkin M.J., de Arriba S.G., Nolte K.U., & Osmers R. Suspected black cohosh hepatotoxicity: no evidence by meta-analysis of randomized controlled clinical trials for isopropanolic black cohosh extract. Menopause. 2011;18(4):366-375.
27. Krauze-Baranowska M., Łużyńska L., & Kimel K. Cimicifuga racemosa L. – skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w menopauzie. Postępy Fitoterapii 2022;23(2): 99-106.
28. Mohammad-Alizadeh-Charandabi S., Shahnazi M., Nahaee J., & Bayatipayan S. Efficacy of black cohosh (Cimicifuga racemosa L.) in treating early symptoms of menopause: a randomized clinical trial. Chinese Medicine. 2013;8:1-7.
29. Drewe J., Zimmermann C., & Zahner C. The effect of a Cimicifuga racemosa extracts Ze 450 in the treatment of climacteric complaints–an observational study. Phytomedicine. 2013;20(8-9):659-666.
30. Pockaj B.A., Gallagher J.G., Loprinzi C.L., Stella P.J., Barton D.L., Sloan J.A., et al. Phase III double-blind, randomized, placebo-controlled crossover trial of black cohosh in the management of hot flashes: NCCTG Trial N01CC1. Journal of Clinical Oncology. 2006;24(18):2836-2841.
31. Henneicke-von Zepelin H.H. 60 years of Cimicifuga racemosa medicinal products: Clinical research milestones, current study findings and current development. Wiener Medizinische Wochenschrift. 2017;167(7):147.
32. Chhillar H., Chopra P., & Ashfaq M.A. Lignans from linseed (Linum usitatissimum L.) and its allied species: Retrospect, introspect and prospect. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. 2021;61(16):2719-2741.
33. Stepień A. E., Trojniak J., & Tabarkiewicz J. Anti-Oxidant and Anti-Cancer Properties of Flaxseed. International Journal of Molecular Sciences. 2025;26(3):1226.
34. Shahada C., Morya S., & Awuchi C.G. A narrative review on nutraceutical, food and industrial applications of flaxseed (Linum usitatissimum. L). Cogent Food & Agriculture. 2024;10(1):2306017.
35. Suvarna V.C., Nivetha N., Shraddha A.J., & Abhishek R.U. Enhancement of bioavailable iron and calcium contents in fermented linseed (Linum usitatissimum L.) beverages. Asian Journal of Dairy and Food Research. 2018;37(4):331-334.
36. Pruthi S., Qin R., Terstriep S.A., Liu H., Loprinzi C.L., Shah T.R.C., et al. The evaluation of flaxseed for hot flashes: Results of a randomized, controlled trial, NCCTG study N08C7. Journal of Clinical Oncology. 2011;29(18_suppl):CRA9015-CRA9015.
37. ZS H., & ME A. Formulation of Vaginal Cream Containing Extracts of Linum usitatissimum, Foeniculum Vulgare, and Salvia officinalis for the Treatment of Atrophic Vaginitis in Postmenopausal. New Armenian Medical Journal. 2023;17(4).
38. Simbalista R.L., Sauerbronn A.V., Aldrighi J.M., & Arêas J.A. Consumption of a flaxseed-rich food is not more effective than a placebo in alleviating the climacteric symptoms of postmenopausal women. The Journal of Nutrition. 2010;140(2):293297.
39. Yarnell E. Phytoestrogens and estrogen-sensitive cancers: review of the evidence. Alternative and Complementary Therapies. 2017;23(1):25-30.
40. Pourjafari F., Ezzatabadipour M., Nematollahi-Mahani S.N., Afgar A., & Haghpanah T. In utero and postnatal exposure to Foeniculum vulgare and Linum usitatissimum seed extracts: modifications of key enzymes involved in epigenetic regulation and estrogen receptors expression in the offspring’s ovaries of NMRI mice. BMC Complementary Medicine and Therapies. 2023;23(1):45.
41. Emilda E., & Daud I.M. Pengaruh konsumsi biji rami (Linum usitatissium) terhadap menstruasi pada remaja putri di SMP Negeri 2 Langsa. Jurnal SAGO Gizi dan Kesehatan. 2019;1(1):17-28
42. El Senousy A.S., El Gayed S.H., Mostafa S.H., Zidan S.Z., Louai M., Hariri M., et al. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences. 2019;10(3):1698-1710.
POWRÓT
reklama Baner_prawy_ZALOGU-SIE
...
Info
Najczęściej czytane
Redaktor poleca
GP

Na skróty

Informacje

Copyright © Medyk sp. z o.o