Naczelny Sąd Administracyjny po raz pierwszy merytorycznie oceniał dopuszczalność decyzji organów Inspekcji Farmaceutycznej cofających aptece zezwolenie z powodu prowadzenia przez spółkę apteczną więcej niż 1% aptek w województwie. Decyzje zostały przez NSA uchylone wraz z wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wcześniej przyznał Inspekcji rację. NSA uznał, że będące podstawą decyzji przepisy, czyli art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 3 Prawa Farmaceutycznego nie uprawniają organów do cofania zezwolenia na prowadzenie apteki z powodu przekroczenia progu 1%. 20 kwietnia wydano kolejne już w tym roku, kluczowe orzeczenie dotyczące zezwoleń aptecznych.

Zdaniem prawników reprezentujących Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET w tym i innych postępowaniach sądowych, wyrok ma charakter przełomowy.

W ustnym uzasadnieniu NSA wprost potwierdził dominującą w orzecznictwie tego sądu linię, wypracowaną zresztą głównie w postępowaniach, których Związek był uczestnikiem, zgodnie z którą art. 99 ust. 3 PF znajduje zastosowanie wyłącznie na etapie wydawania nowego zezwolenia – wyjaśnia adw. Marcin Tomasik. Dotychczas NSA wyrażał ten pogląd, oceniając negatywnie decyzje Inspekcji, w których organy odmawiały przedsiębiorcom zmiany zezwolenia. Tym razem analogiczne rozumowanie sąd zastosował wobec decyzji, którą zezwolenie próbowano cofnąć - dodaje.

NSA zwrócił też uwagę, że art. 37ap PF, ogólny przepis umożliwiający cofanie zezwoleń przewidzianych w Prawie farmaceutycznym, powinien być wykładany w świetle art. 103 PF, szczegółowego przepisu o cofaniu zezwoleń aptecznych, w którym próżno szukać przekroczenia 1% jako przesłanki cofnięcia" - zwraca uwagę adw. Filip Gołba. – Mamy do czynienia już z drugą w tym roku nowością w orzecznictwie NSA dotyczącą ograniczeń własnościowych na rynku aptecznym. Wcześniej ZPA PharmaNET uczestniczył w postępowaniu, w którym NSA po raz pierwszy uchylił decyzje Inspekcji, które próbowały stosować ograniczenia wprowadzone tzw. Apteką dla Aptekarza wobec zezwoleń sprzed jej wejścia w życie. Teraz sąd ten wprost wykluczył, aby przekroczenie 1% mogło być przesłanką cofnięcia zezwolenia.

Na doniosłość postępowania wskazuje również liczba jego uczestników. Wyrok sądu I instancji, poza spółką apteczną oraz ZPA PharmaNET zaskarżył też Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Do postępowania dołączyły ponadto 3 inne organizacje społeczne oraz prokurator. Jak dotą ani ostatnie orzeczenie, ani wspomniane orzeczenia dotyczące bezprawności "wstecznego" stosowania Apteki dla Aptekarza, nie zostały jeszcze uzasadnione na piśmie.