Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych to akt wdrażający do polskiego porządku prawnego Dyrektywę 2010/32/EU.

Projekt był konsultowany ze stroną społeczną, w tym ze środowiskiem pielęgniarskim i lekarskim. Prof. Andrzej Gładysz z Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu ocenia, że  zaproponowane w rozporządzeniu rozwiązania idą w dobrym kierunku, ale podtrzymuje swoją opinię, że pełną regulację w tym zakresie należy wprowadzić aktem wyższego rzędu (ustawą): "Rozporządzenie jest pierwszą próbą kompleksowego uregulowania zagadnienia dotyczącego ekspozycji zawodowej. To krok w dobrą stronę, lecz najważniejsza będzie teraz egzekucja zawartych w nim przepisów. Jednym z najważniejszych postanowień rozporządzenia  jest konieczność zapewnienia przez pracodawcę sprzętu medycznego, który zawiera mechanizmy chroniące go przed zranieniem, jak również zakwalifikowanie samego zakłucia jako wypadku przy pracy, co wzmacnia pozycję pracownika w przypadku dostępu do działań poekspozycyjnych czy chociażby odszkodowawczych".

Przepisami rozporządzenia objęto pracowników, pracujących pod kierownictwem lub nadzorem pracodawców w sektorze opieki zdrowotnej. Pracodawcy zostali zobligowani do stosowania wszelkich dostępnych środków do eliminacji zranień ostrymi narzędziami wśród pracowników, w tym do zapewnienia dostępu do sprzętu ze specjalnymi zabezpieczeniami. Dodatkowo, pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzania oceny ryzyka nie rzadziej niż raz na dwa lata, w której musi uwzględniać ocenę dostępności personelu do rozwiązań chroniących przed zranieniem. Jeżeli następują zmiany na stanowisku pracy, które mają istotne znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa pracownika – ocena taka powinna być przeprowadzona wcześnie. Rozporządzenie  wprowadza również całkowity zakaz ponownego zakładania osłonek na ostre narzędzie, co często bywało przyczyną zranienia personelu medycznego Wnioski wynikające z przeprowadzonej oceny ryzyka powinny być następnie uwzględnione w opracowywanych przez pracodawcę procedurach bezpiecznego postępowania z ostrymi narzędziami. Na pracodawcę zostały także nałożone obowiązki dotyczące informowania o sposobach zapobiegania zranieniom, promowania dobrych praktyk oraz wdrożenia procedury poekspozycyjnej. Pracodawca został również zobligowany do wprowadzenia systemu szkoleń w zakresie postępowania i zgłaszania zranień.

Rozporządzenie wprowadza też przepisy (postulowane przez środowisko pielęgniarskie) dotyczące prowadzenia wykazu  zranień. Tym samym umożliwia standaryzację procesu zgłaszania pracodawcy takich przypadków we wszystkich placówkach medycznych.  Pracownicy, którzy ulegli zranieniu są zobowiązani do zgłoszenia takiego wydarzenia pracodawcy lub osobie odpowiadającej w zakładzie pracy za bezpieczeństwo i higienę pracy. Wykaz zranień prowadzony przez pracodawcę będzie zawierał informacje służące do systematycznego analizowania przyczyn wypadków przy pracy, które posłużą do wdrożenia właściwych środków zapobiegawczych. Pracodawcy są zobowiązani do opracowywania raz na pół roku specjalnego raportu o bezpieczeństwie i higienie pracy w zakresie zranień ostrymi narzędziami przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

"Pierwsze takie raporty powinny być sporządzone do 28 lutego przyszłego roku. Istotne jest to, że pracownicy będą mieli możliwość zapoznania się z jego treścią. Będzie to swoiste kompendium wiedzy o zabezpieczeniu pracowników przed zranieniami ostrymi narzędziami. Mam tylko nadzieję, że pracodawcy – szczególnie z sektora publicznego - nie będą uchylali się od tych obowiązków. Wciąż otwarta pozostaje kwestia kompleksowego uregulowania postępowania poekspozycyjnego - dodaje prof. A.Gładysz.

Sankcje z tytułu naruszenia przepisów rozporządzenia są regulowane przez Kodeks Pracy. Zgodnie z art. 283 §  1 Kodeksu pracy za nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy osoby odpowiedzialne za to albo kierujące pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, podlegają karze grzywny od 1000 do 30 000 zł. Karę taką mogą nałożyć organy kontrolne, jakimi są Inspekcja Pracy lub Inspekcja Sanitarna.